(MİRAS BIRAKANIN SON YERLEŞİM YERİ) ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE
DAVACI: [Ad Soyad, T.C. Kimlik No, Adres]
VEKİLİ: Av. [Ad Soyad, Adres]
DAVALI: [Lehtarın Ad Soyadı/Unvanı, T.C. Kimlik No, Adres]
MİRAS BIRAKAN: [Ad Soyad, T.C. Kimlik No, Ölüm Tarihi, Son Yerleşim Yeri]
DAVA DEĞERİ: Fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik [tutar] TL
KONU: Miras bırakanın saklı pay kurallarını ihlal eden [ölüme bağlı tasarrufunun/sağlararası kazandırmasının] davacı müvekkilin saklı payını karşılayacak oranda tenkisi ile belirlenecek tenkis alacağının davalıdan tahsili talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. MİRAS BIRAKANIN VEFATI VE MÜVEKKİLİN MİRASÇILIK SIFATI
Miras bırakan [Ad Soyad], [ölüm tarihi] tarihinde vefat etmiştir. Davacı müvekkil, miras bırakanın [yakınlık derecesi] olup yasal ve saklı paylı mirasçıları arasında yer almaktadır. Müvekkilin mirasçılık sıfatı ve miras payı, nüfus kayıtları ile [mahkeme/noterlik adı, tarih ve sayı] mirasçılık belgesinden anlaşılmaktadır.
2. TENKİSE KONU TASARRUF VEYA KAZANDIRMA
Miras bırakan, [vasiyetname/miras sözleşmesi/bağış/devir işlemi] yoluyla [kazandırmaya konu mal varlığı unsurunun açıklaması] üzerinde davalı lehine kazandırmada bulunmuştur. Söz konusu kazandırma [işlem veya düzenleme tarihi] tarihinde gerçekleştirilmiş olup [varsa vasiyetnamenin açılması, tapu devri veya diğer işlem bilgileri açıklanmalıdır].
Miras bırakanın ölüm tarihinde terekesinde bulunan mal varlığı ile denkleştirmeye ve tenkise tabi kazandırmalar birlikte değerlendirildiğinde, davalı lehine yapılan tasarrufun miras bırakanın tasarruf edebileceği kısmı aştığı ve müvekkilin saklı payını ihlal ettiği anlaşılmaktadır.
3. TEREKENİN VE TASARRUF EDİLEBİLİR KISMIN BELİRLENMESİ
Müvekkilin saklı payının ihlal edilip edilmediğinin belirlenebilmesi için öncelikle miras bırakanın ölüm tarihi itibarıyla terekesinin aktif ve pasifinin eksiksiz şekilde tespit edilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda miras bırakanın taşınır ve taşınmaz malları, banka hesapları, şirket payları, hak ve alacakları ile diğer mal varlığı unsurlarının araştırılması; borçları, cenaze giderleri, terekenin mühürlenmesi ve yazımı giderleri ile kanunen indirilmesi gereken diğer kalemlerin belirlenmesi zorunludur.
Terekenin net değeri belirlendikten sonra miras bırakanın tasarruf edilebilir kısmı ile davacı müvekkilin saklı payının hesaplanması; tenkise tabi sağlararası kazandırmaların ve ölüme bağlı tasarrufların tereke hesabına dâhil edilmesi gerekmektedir.
Tenkis hesabında tasarrufa konu mal varlığı unsurlarının mirasın açıldığı tarihteki durumları esas alınarak karar tarihine en yakın değerlerinin bilirkişi incelemesiyle belirlenmesi ve sabit tenkis oranının buna göre hesaplanması gerekmektedir.
4. MÜVEKKİLİN SAKLI PAYININ İHLAL EDİLMESİ
Miras bırakanın yaptığı [ölüme bağlı tasarruf/sağlararası kazandırma] nedeniyle müvekkilin kanunen korunan saklı payının tamamını elde etmesi mümkün olmamıştır. Davalı lehine gerçekleştirilen kazandırmanın miktarı ve niteliği ile terekenin net değeri birlikte değerlendirildiğinde, miras bırakanın tasarruf edilebilir kısmını aşan bölümün müvekkilin saklı payını ihlal ettiği görülecektir.
Türk Medeni Kanunu’nun 560. maddesi uyarınca saklı paylarının karşılığını alamayan mirasçılar, miras bırakanın tasarruf edebileceği kısmı aşan tasarruflarının tenkisini dava edebilirler. Bu nedenle davalı lehine yapılan kazandırmanın, müvekkilin saklı payını tamamlayacak oranda tenkisine karar verilmesi gerekmektedir.
5. TENKİS SIRASI VE DAVALININ SORUMLULUĞU
Tenkis işleminin Türk Medeni Kanunu’nda belirlenen sıra gözetilerek gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Buna göre öncelikle ölüme bağlı tasarruflardan, bunların yeterli olmaması hâlinde en yeni tarihli kazandırmadan en eski tarihli kazandırmaya doğru gidilmek suretiyle sağlararası kazandırmalardan tenkis yapılmalıdır.
Davalının iyi niyetli olması hâlinde yalnızca mirasın geçmesi anında kazandırmadan elinde kalan miktarla sorumluluğu söz konusu olabilecek; iyi niyetli olmaması hâlinde ise sorumluluğu haksız zilyedin geri verme borcuna ilişkin hükümler doğrultusunda belirlenecektir. Davalının kazandırmayı aldığı sırada saklı payın ihlal edildiğini bilip bilmediğinin toplanacak delillerle değerlendirilmesi gerekmektedir.
6. BÖLÜNMEZ MALIN TENKİSİ
Tenkise konu kazandırmanın bölünmesi hâlinde değerinde önemli bir azalma meydana gelecek nitelikte olması durumunda, Türk Medeni Kanunu’nun 564. maddesi uyarınca davalıya seçimlik hakkı kullandırılmalıdır.
Davalının tenkise konu malın tasarruf edilebilir kısmın değerini ödemek suretiyle kendisine verilmesini seçmesi hâlinde malın tamamının davalıda bırakılarak sabit tenkis oranına göre belirlenecek bedelin müvekkile ödenmesine; malın saklı payı ihlal edilen bölümü karşılığında para ödenmesini seçmesi hâlinde ise buna uygun şekilde karar verilmesi gerekmektedir.
7. DAVANIN SÜRESİNDE AÇILMASI
Müvekkil, saklı payının ihlal edildiğini ve tenkise tabi tasarrufu [öğrenme tarihi] tarihinde öğrenmiştir. İşbu dava, Türk Medeni Kanunu’nun 571. maddesinde düzenlenen bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde ve her hâlde kanunda öngörülen on yıllık süre dolmadan açılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, terekenin net değerinin ve müvekkilin saklı payının belirlenmesi, davalı lehine yapılan kazandırmanın tasarruf edilebilir kısmı aşan bölümünün tenkisi ve müvekkilin saklı payına karşılık gelen bedelin davalıdan tahsili amacıyla işbu davanın açılması zorunluluğu doğmuştur.
HUKUKİ NEDENLER: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 505, m. 506, m. 507, m. 508, m. 509, m. 560 ve devamı, m. 576; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 2, m. 11, m. 107, m. 119 ve ilgili sair mevzuat.
HUKUKİ DELİLLER: Nüfus kayıtları, ölüm kaydı, mirasçılık belgesi, vasiyetname, miras sözleşmesi, vasiyetnamenin açılmasına ilişkin dosya, tapu kayıtları ve resmî senetler, banka ve finans kuruluşu kayıtları, trafik tescil kayıtları, ticaret sicili kayıtları, vergi ve belediye kayıtları, terekenin tespitine ilişkin dosya ve belgeler, devir ve ödeme belgeleri, bilirkişi incelemesi, keşif, tanık beyanları, yemin ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE TALEP: Yukarıda açıklanan ve resen gözetilecek sebepler doğrultusunda;
- Miras bırakan [Ad Soyad]’ın ölüm tarihi itibarıyla terekesinin aktif ve pasiflerinin, denkleştirmeye ve tenkise tabi kazandırmalarının araştırılarak net tereke miktarının belirlenmesine,
- Miras bırakanın tasarruf edilebilir kısmı ile davacı müvekkilin yasal miras ve saklı pay oranlarının tespitine,
- Tenkise konu [mal varlığı unsurunun/tasarrufun açıklaması] değerinin bilirkişi incelemesi yoluyla belirlenmesine,
- Davalı lehine gerçekleştirilen [ölüme bağlı tasarrufun/sağlararası kazandırmanın], müvekkilin saklı payını ihlal eden ve miras bırakanın tasarruf edilebilir kısmını aşan bölümünün tenkisine,
- Yapılacak hesaplama sonucunda belirlenecek saklı pay ihlalinin giderilmesi için [şimdilik … TL] tenkis alacağının, yargılama sırasında belirlenecek gerçek miktara artırılmak üzere [mirasın açıldığı tarihten/dava tarihinden] itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak müvekkile ödenmesine,
- Tenkise konu malın bölünmez nitelikte olduğunun belirlenmesi hâlinde davalıya Türk Medeni Kanunu’nun 564. maddesi uyarınca seçimlik hakkı kullandırılarak sonucuna göre aynen veya bedel suretiyle tenkise,
- Yargılama sırasında ortaya çıkacak tenkis miktarı doğrultusunda dava değerini artırma ve talep sonucunu belirleme hakkımızın saklı tutulmasına,
- Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini müvekkil adına saygıyla arz ve talep ederim. [Tarih]
Davacı Vekili
Av. [Ad Soyad]
İmza
EKLER: Vekâletname örneği, mirasçılık belgesi, ölüm kaydı, tenkise konu tasarruf veya kazandırmaya ilişkin belgeler, mevcut tapu ve banka kayıtları ile diğer bilgi ve belgeler.
Kullanım Notu
Köşeli parantez içindeki alanlar somut olayın özelliklerine göre doldurulmalıdır.